Điểm tiếp xúc có ba phần: bạn gặp bóng ở phía trước cơ thể bao xa, cao bao nhiêu và cách người sang bên bao xa. Mọi thứ bạn làm trước khoảnh khắc đó đều quan trọng vì nó quyết định vợt nằm ở đâu lúc ấy. USTA thậm chí dùng nó làm dấu hiệu phân trình độ: mô tả của họ về người chơi 2.0 nói họ khó tìm được điểm tiếp xúc tốt.
Các mục tiêu dưới đây là chuẩn mực trong huấn luyện chứ không phải số đo chính xác, nên phần kiểm tra bằng video ở sau trong bài quan trọng hơn bảng này.
Điểm tiếp xúc nên ở đâu ở từng cú đánh
Hãy coi đây là các vùng. Chiều cao của bạn, cách cầm vợt và quả bóng đến đều làm chúng dịch chuyển, và không phải huấn luyện viên nào cũng mô tả theo cùng một cách.
| Cú đánh | Trước người bao xa | Độ cao | Lỗi thường gặp |
|---|---|---|---|
| Forehand, cầm Eastern | Phía trước hông | Khoảng ngang hông | Để bóng đi ngang bằng với cơ thể |
| Forehand, cầm semi-western | Xa hơn về phía trước | Từ hông đến ngực | Đánh bóng thấp mà không khuỵ gối |
| Forehand, cầm Western | Xa nhất về phía trước trong ba cách cầm | Từ thắt lưng đến vai | Tiếp xúc quá muộn phía sau, làm bóng đi thấp |
| Backhand hai tay | Phía trước hông trước, gần người hơn so với backhand một tay | Từ hông đến ngực | Đứng quá gần, khiến cả hai tay bị bó |
| Backhand một tay | Rõ ràng ở phía trước hông trước | Khoảng ngang hông | Tiếp xúc muộn, vì không có tay thứ hai giữ vợt vững |
| Backhand slice | Hơi ở phía trước hông trước | Từ đầu gối đến vai | Chém xuống với điểm tiếp xúc ngang hông |
| Volley | Phía trước cơ thể, nơi bạn dễ nhìn thấy | Tùy theo bóng; khuỵ gối với bóng thấp | Vung vợt ra sau, khiến điểm tiếp xúc trượt về bên cạnh người |
| Giao bóng | Hơi vào trong sân với giao phẳng, gần phía trên đầu hơn với giao kick | Gần tầm với tối đa | Để bóng tung rơi xuống, nên đánh dưới tầm với tối đa |
Cách cầm vợt làm điểm tiếp xúc dịch chuyển
Bạn càng xoay bàn tay quanh cán vợt về phía cách cầm Western, điểm tiếp xúc tự nhiên của bạn càng dịch về phía trước và lên cao. Một bài tổng quan năm 2013 trên Journal of Sports Science and Medicine đưa ra số liệu cho forehand trên sân cứng. Người cầm Eastern thường đánh thấp hơn ngang hông khoảng 4 cm (1,6 inch). Người cầm semi-western và Western đánh cao hơn ngang hông khoảng 6 cm (2,4 inch) hoặc hơn.
Ở backhand, một bài tổng quan năm 2015 thấy điểm tiếp xúc của backhand một tay nằm xa hơn đáng kể về phía trước so với hông, so với backhand hai tay. Các tác giả cảnh báo rằng điểm tham chiếu khác nhau giữa hai cú đánh, nên hãy coi đó là một xu hướng chung.
Từ đó rút ra hai quy tắc thực tế:
- Nếu bạn đổi cách cầm vợt, hãy đổi cả điểm tiếp xúc. Cầm Western mà đánh ở điểm tiếp xúc kiểu Eastern thường làm bóng đi thấp, vì lúc đó mặt vợt vẫn còn đóng.
- Chọn những quả bóng hợp với cách cầm của bạn. Với cầm Eastern, bóng ngang vai nằm ngoài vùng tự nhiên của bạn, nên hãy bước vào và đánh sớm hơn, hoặc lùi lại và để bóng rơi xuống. Với cầm Western, bóng rất thấp mới là quả khó, nên hãy khuỵ gối nhiều hơn.
Cách kiểm tra điểm tiếp xúc trên video
Điều bạn cảm nhận trên sân và điều máy quay ghi lại thường khác nhau. Một khung hình tạm dừng sẽ phân xử, và bài kiểm tra này mất khoảng 10 phút.
- Đặt điện thoại trên chân máy hoặc kẹp vào hàng rào, nhìn từ bên hông và ngang với nơi bạn đánh bóng. Nếu điện thoại nằm trước hoặc sau vị trí đó, góc quay sẽ làm điểm tiếp xúc trông sớm hơn hoặc muộn hơn thực tế. Hướng dẫn quay tennis nói về cách bố trí.
- Quay ở 60 khung hình mỗi giây hoặc chế độ quay chậm. iPhone mặc định quay chậm ở 240 khung hình mỗi giây. Một cú vung nhanh vẫn có thể rơi vào giữa hai khung, nên hãy dùng các khung ngay trước và ngay sau lúc tiếp xúc.
- Đánh 10 quả của một cú ở tốc độ bình thường, rồi mở đoạn video và tạm dừng ở từng điểm tiếp xúc.
- Với mỗi quả, kiểm tra ba điều. Bóng có ở phía trước hông trước của bạn không? Nó có ở độ cao bạn có thể vung xuyên qua không? Tay bạn có thoải mái, không bị bó sát người cũng không duỗi hết cỡ?
- Đánh dấu mỗi quả là phía trước, ngang hoặc phía sau, rồi đếm.
| Số bóng ở phía trước hông, trên 10 | Điều đó gợi ý | Làm gì tiếp theo |
|---|---|---|
| 8 đến 10 | Điểm tiếp xúc đáng tin ở tốc độ này | Lặp lại bài kiểm tra trong pha đánh qua lại hoặc với bóng nhanh hơn |
| 5 đến 7 | Điểm tiếp xúc dao động từ quả này sang quả khác | Dùng các bài tập bên dưới, rồi kiểm tra lại tuần sau |
| 0 đến 4 | Phần lớn thời gian bạn đánh trễ | Bắt đầu từ khâu chuẩn bị trước khi đụng đến cú vung |
Các mốc này là quy tắc làm việc gợi ý, không có nghiên cứu nào đặt ra chúng. Hãy chạy bài kiểm tra trên cùng một cú đánh từ cùng một vị trí đặt máy mỗi lần, để các số đếm so sánh được với nhau. Nếu bạn rơi vào hàng cuối, hướng dẫn về việc đánh trễ bóng cho thấy cách tìm nơi bạn mất thời gian.
Một đoạn video cho bạn biết điều gì đang xảy ra, và bạn vẫn cần luyện tập để thay đổi nó. Trong một thử nghiệm ngẫu nhiên trên 66 người chơi trình độ trung cấp học giao bóng, phản hồi bằng video không tốt hơn cách tập truyền thống. Hãy dùng đoạn quay để quyết định nên luyện gì, rồi dùng các bài tập để luyện điều đó.
Bạn cũng có thể tải cùng đoạn video lên TennisAI, ứng dụng phân tích video cho iPhone. Phản hồi của nó bao gồm điểm tiếp xúc cùng nhịp độ và tư thế cơ thể. Đó là ước tính tự động và có thể sai, nên hãy so với những gì bạn thấy trên khung hình tạm dừng.
Bài tập để tìm điểm tiếp xúc của bạn
Mỗi bài tập làm được một mình hoặc với một bạn tập cho bóng. Hãy giữ bóng chậm. Mục đích là gặp bóng ở cùng một chỗ mỗi lần.
- Bắt bóng (20 lần). Nhờ bạn tập ném bóng từ dưới lên, hoặc tự thả cho bóng nảy. Xoay người như thể đánh forehand, rồi bắt bóng bằng tay đánh ở phía trước hông, lòng bàn tay hướng về phía mặt dây vợt sẽ hướng. Nếu bạn cứ bắt bóng ở bên cạnh người, nhiều khả năng điểm tiếp xúc của bạn cũng ở đó. Người đánh hai tay có thể lặp lại ở bên backhand bằng tay trên.
- Dừng hình ở điểm tiếp xúc (20 quả). Nhận một quả bóng nhẹ, đánh bằng cú vung ngắn và dừng vợt ngay sau khi bóng rời dây. Giữ tư thế đó hai giây và nhìn vào nó. Vợt phải ở phía trước hông và tay bạn phải thấy chắc khỏe. Sau đó tiến lên kết thúc nửa chừng, rồi cú vung đầy đủ.
- Ép vào hàng rào (10 lần mỗi bên). Đứng cạnh hàng rào, áp mặt dây vợt phẳng vào đó ở điểm tiếp xúc của bạn và ép nhẹ. Trượt vợt về phía trước và phía sau dọc hàng rào. Bạn nên thấy khỏe hơn khi vợt ở phía trước hông so với bên cạnh hông. Nếu thấy đau ở bất kỳ lúc nào, hãy dừng lại và gặp chuyên gia.
- Thả bóng vào điểm đánh dấu và đánh (20 quả). Đặt một dấu trên sân ngay phía trước chân trước của bạn, ở khoảng cách tay bạn thoải mái. Thả bóng sao cho nó nảy gần dấu, và đánh khi bóng nảy lên khoảng ngang hông.
- Sớm, muộn, giữa (15 quả). Đánh năm quả cố tình quá muộn, năm quả cố tình quá sớm và năm quả ở giữa. Với forehand của người thuận tay phải, bóng muộn có xu hướng đi sang phải và bóng sớm có xu hướng đi sang trái. Cảm nhận cả hai thái cực khiến việc tìm điểm giữa dễ hơn.
Điểm tiếp xúc sai ảnh hưởng đến bóng thế nào
Nếu không có máy quay, đường bay của bóng cho bạn những manh mối. Các hướng ở đây dành cho forehand của người thuận tay phải, nên hãy lật ngược lại nếu bạn thuận tay trái.
| Vấn đề tiếp xúc | Bóng thường làm gì | Cảm giác ra sao |
|---|---|---|
| Muộn (ngang hoặc sau hông) | Đi sang phải, và thường thấp hoặc dài tùy mặt vợt | Vội vàng và yếu, với cánh tay làm phần lớn công việc |
| Quá sớm | Bị kéo sang trái, thường thấp | Bạn vung trước khi bóng đến |
| Quá gần người | Yếu, thường đánh gần cổ vợt | Khuỷu tay kẹt sát vào sườn |
| Quá xa người | Ngắn, thường đánh vào đầu vợt | Phải với, thăng bằng bị lệch sang bên |
| Quá thấp | Vào lưới | Cúi người từ thắt lưng |
| Quá cao | Thường đi dài | Khó kiểm soát mặt vợt khi ở trên vai |
Nếu một kiểu lỗi cứ lặp lại, hai bài chẩn đoán sẽ đi sâu hơn: vì sao bóng đánh vào lưới và vì sao bóng đánh ra dài.
Câu hỏi thường gặp
Điểm tiếp xúc của forehand nên ở đâu?
Ở phía trước hông, ở khoảng cách thoải mái với cơ thể. Với cách cầm Eastern đó là khoảng ngang hông, còn cách cầm semi-western và Western đẩy nó xa hơn về phía trước và cao hơn.
Nên đánh bóng cách xa trước người bao nhiêu?
Không có một khoảng cách duy nhất, vì nó phụ thuộc vào cách cầm vợt, chiều cao và cú đánh. Hãy dùng bài kiểm tra video nhìn từ bên hông: bóng phải rõ ràng ở phía trước hông trước, với cánh tay không bị bó cũng không duỗi hết cỡ.
Điểm tiếp xúc ở backhand một tay và hai tay có giống nhau không?
Không. Backhand một tay thường đánh xa hơn về phía trước, vì một cánh tay phải giữ vợt chống lại bóng mà không có sự hỗ trợ. Backhand hai tay có thể đánh gần người hơn một chút.
Điều gì xảy ra nếu tôi tiếp xúc quá muộn?
Bạn mất lực và kiểm soát, và forehand của người thuận tay phải có xu hướng đi sang phải. Tiếp xúc muộn thường bắt đầu từ chuẩn bị muộn, nên hãy xem điều xảy ra trước cú vung trước tiên.
Điểm tiếp xúc ở cú giao bóng nằm ở đâu?
Gần tầm với tối đa và hơi vào trong sân với giao phẳng. Các cú giao có xoáy thường đánh gần phía trên đầu hơn, và các huấn luyện viên có ý kiến khác nhau về vị trí tung bóng chính xác.
Xem điều này trong lối chơi của bạn
Tải video tập hoặc thi đấu lên TennisAI và nhận phản hồi về forehand, backhand và giao bóng của bạn.
Nguồn tham khảo
- Journal of Sports Science and Medicine: Mechanics and Learning Practices Associated with the Tennis Forehand (Reid, Elliott and Crespo, 2013)
- Journal of Sports Science and Medicine: Performance Factors Related to the Different Tennis Backhand Groundstrokes (Genevois et al., 2015)
- USTA League: thông tin về điểm NTRP
- Apple: Thay đổi cài đặt quay video trên iPhone
- Journal of Sports Sciences: The effect of video-feedback on the learning of the tennis service by intermediate players (Van Wieringen et al., 1989)
Bài viết này chỉ cung cấp thông tin chung về luyện tập tennis và không thay thế huấn luyện viên hay lời khuyên y tế. Hãy dừng lại và gặp chuyên gia nếu bạn thấy đau. TennisAI do Pace phát triển, cũng là đơn vị xuất bản blog này.
