PhotoldZo verwijder je krassen uit oude foto's
Door het Photold-team · · 6 min lezen
Om krassen van een oude foto te verwijderen werk je op een scan en laat je de afdruk met rust. Verwijder los stof, scan zo dat de krassen zwak blijven, en repareer ze dan met een AI-tool of met de hand met kloon- en retoucheergereedschap. Schakel daarna heen en weer tussen de twee versies om te bevestigen dat alleen de krassen zijn veranderd.
De stap waar het de moeite waard is om voor te vertragen, komt eerst: krassen onderscheiden van stof en van schade aan de afdruk zelf. Ze lijken op het scherm op elkaar, maar vragen een andere aanpak, en een van de drie kun je kwijtraken voordat je ook maar scant.
Kras, stof of schade aan de afdruk: zo herken je het
Pak de afdruk bij de randen vast onder een bureaulamp en kantel hem langzaam. Hoe elk merkteken zich gedraagt, vertelt je wat het is.
| Wat je ziet als je kantelt | Wat het is | Wat je doet |
|---|---|---|
| Stipjes of haartjes die bovenop zitten en verschuiven als je blaast | Los stof | Verwijder het eerst met een blaasbalgje, niet met een spuitbus met perslucht. De Library of Congress waarschuwt dat zelfs zachte kwasten kunnen krassen |
| Fijne lijntjes die glinsteren, met het beeld er nog heel onder | Een kras op het oppervlak | Een zorgvuldige scan kan ze zwakker maken, repareer daarna wat overblijft |
| Witte lijnen of schilfers waar kaal papier zichtbaar wordt | De beeldlaag is weg | Geen scan verbergt dit. Een herstel moet reconstrueren wat er stond |
| Een dunne lijn in het beeld, met een glad oppervlak dat niet glinstert | Schade die is meegedrukt, vaak een kras op het negatief | Repareer de scan. Heb je het negatief nog, controleer en scan dat dan ook |
Scan zo dat de krassen minder opvallen
Een kras op het oppervlak is zichtbaar doordat licht op de randen valt, dus hoe je de afdruk verlicht en scant, verandert hoeveel ervan je vastlegt.
- Gebruik met een telefoon zacht, gelijkmatig licht. Daglicht van een raam zonder directe zon werkt goed. Laag licht van één kant gooit schaduwen in elke kras en laat hem opvallen. In onze gids over oude foto's scannen met je telefoon staat de rest van de opstelling.
- Maak bij een flatbedscanner het glas schoon en probeer de afdruk te draaien. De lamp van een scanner verlicht de afdruk vooral vanuit één richting, dus een kras kan er anders uitzien als de afdruk is omgedraaid. Scan hem allebei en bewaar de beste.
- Zet automatische verscherping uit in je scannersoftware. Die kan van een zwakke kras een harde lijn maken.
- Scan niet ver boven wat je nodig hebt. De Library of Congress raadt 300 dpi als beginpunt aan voor afdrukken, omdat een hogere resolutie vooral gebreken laat zien. Bij een bekraste afdruk is dat precies wat je wilt vermijden.
- Houd je vingers van het beeld. Pak de afdruk bij de randen vast. Vingerafdrukken kunnen blijvende vlekken veroorzaken.
Krassen verwijderen of Herstellen: wat kies je
Photold heeft hiervoor twee tools, en ze delen dezelfde fysieke reparatie. Het verschil is wat elk daarnaast nog doet.
| Wat het doet | Krassen verwijderen | Herstellen |
|---|---|---|
| Repareert krassen, stof, kreuken, scheuren en vlekken | Ja | Ja |
| Verscherping | Geen | Zacht |
| Filmkorrel | Behoudt de natuurlijke korrel | Milde ruisonderdrukking, dus korrel kan zachter worden |
| Palet | Behouden | Behouden |
| Verbleekte schaduwen en hoge lichten | Gebruik hiervoor Herstellen | Haalt verbleekt detail terug |
- Kies Krassen verwijderen als de foto al scherp is met een goede toon, als de korrel bij het karakter hoort, of als Herstellen je te schoon lijkt.
- Kies Herstellen als de krassen samengaan met verbleking of zachtheid, of met meerdere soorten schade. Onze volledige gids voor het herstellen van oude foto's helpt je elke soort te benoemen.
Geen van beide tools kan een schoon resultaat beloven. Fijn detail dat door een kras is verborgen, wordt gereconstrueerd, niet teruggevonden, en resultaten verschillen per bronfoto.
Probeer het herstel op een bekraste scan en schakel dan tussen de twee versies om precies te zien wat er veranderde.Probeer Photold
Krassen met de hand verwijderen met kloon- en retoucheergereedschap
Gratis fotobewerkingsprogramma's hebben deze gereedschappen. Het is langzaam werk, maar jij bepaalt elke verandering, wat telt bij een kras die over een gezicht loopt. Voor een vergelijking van de routes zie je AI, een fotobewerkingsprogramma of een professional.
- Dupliceer de scan zodat de onbewerkte versie veilig blijft, en werk op een nieuwe laag als je programma lagen heeft.
- Zoom in tot je de korrel kunt zien.
- Gebruik het retoucheergereedschap op gladde gebieden zoals lucht, muren en effen kleding. Het mengt nabije textuur in de kras.
- Gebruik het kloongereedschap waar een kras een rand kruist, zoals een kaaklijn of een kraag. Neem een monster vlak naast de kras, langs dezelfde rand.
- Gebruik een penseel dat net breder is dan de kras, werk in korte streken en neem vaak opnieuw een monster. Eén lange streek herhaalt een patroon en laat een zichtbare veeg achter.
- Laat gezichten voor het laatst. Ga in piepkleine stapjes rond de ogen en mond, en stop eerder dan je denkt dat nodig is.
- Zoom vaak uit. Een herstel dat van dichtbij goed oogt, kan op normaal formaat als een gladde vlek overkomen, omdat de korrel eruit is.
Loopt een kreuk of scheur door hetzelfde gebied, herstel die dan eerst, want dat betekent meestal dat er meer van het beeld moet worden opgebouwd.
Zo controleer je dat er verder niets is veranderd
Een krassenherstel moet de krassen veranderen en niets anders. Deze controles kosten een paar minuten en werken bij elke tool.
- De wisseltest. Open beide versies op dezelfde grootte en zoom en schakel op dezelfde plek heen en weer. Je oog vangt beweging. Een kras moet verdwijnen, en beweegt er ook een ooglid, een knoop of een stukje achtergrond mee, dan is er iets anders veranderd.
- De verschilcontrole. Leg in een programma met lagen het herstel boven op de scan en zet de overvloeimodus op Verschil. Ongewijzigde gebieden worden bijna zwart en veranderingen verschijnen als licht. Je wilt alleen licht langs de krassen. Beide bestanden moeten dezelfde pixelgrootte hebben.
- De lijst. Kijk naar ogen, tanden, moedervlekken en haarlijnen. Dan naar sieraden, knopen en eventuele tekst. Dan naar de korrel in een effen gebied en de randen van de omlijsting.
- De persoon die hen kende. Die kan een gelijkenis het best beoordelen.
Is een gezicht veranderd, probeer dan de mildere tool of repareer dat gebied met de hand. Verandert AI-fotoherstel gezichten? legt uit waarom dat kan gebeuren.
Veelgestelde vragen
Kun je krassen van de fysieke afdruk verwijderen?
Niet veilig thuis. Een kras in de beeldlaag laat zich niet wegpoetsen, en thuisbehandelingen kunnen blijvende schade doen. Repareer een scan en vraag een conservator-restaurator als de afdruk zelf waardevol is.
Verlaagt het verwijderen van krassen de kwaliteit?
Een zorgvuldig herstel zou dat niet moeten doen, al kan het gladde plekken achterlaten waar de korrel weg is. Krassen verwijderen van Photold behoudt de natuurlijke filmkorrel en voegt geen verscherping toe.
Moet ik een spuitbus met perslucht gebruiken om een foto schoon te maken voor het scannen?
Nee. De Library of Congress adviseert een blaasbalgje voor los stof in plaats van perslucht uit een spuitbus en waarschuwt dat zelfs zachte kwasten kunnen krassen.
Waarom zien krassen er na het scannen erger uit?
Licht van één kant, een heel hoge resolutie en automatische verscherping kunnen ze allemaal laten opvallen. Probeer zacht, gelijkmatig licht, verscherping uit en 300 dpi als beginpunt.
